चुरोट पिउन किन हुदैन? कसरी छुटाउने चुरोटको लत ! (हेर्नुहोस यस्ता छन् कारण र उपायहरु)
चुरोटको लत सबैभन्दा नराम्रो लत हो। बानी लागेको थाहा नहुने अनि छुटाउन समस्या पर्ने यो लतका शतप्रतिशत बेफाइदा मात्र छन्। फोक्सो, घाटाँ, मुख देखि दिमागमा समेत भयानक असर देखाउने चुरोट छुटाउनुपूर्व लतको कारण बुझ्नु पर्दछ।

चुरोटमा हुने निकोटिनले खुसी तथा सन्तुष्ट भएको बेला सक्रिय हुने दिमागको एक विशेष भाग सक्रिय हुन्छ। यसरी खुसी भइँदा दिमागमा डोपामिन नामको एक हर्मोन पैदा हुन्छ। गुलियो खाँदा, खुसी हुँदा, शारिरीक सम्पर्क गर्दा पनि यहि डोपामिन पैदा हुने गर्छ। नियमित डोपामिन पैदा हुँदा दिमागलाई डोपामिनको बानी पर्दछ। अनि नियमित डोपामिन पैदा गराउँन सोही कार्य दोहोर्याउन दिमागले बाध्य बनाउँछ। अनि लाग्छ लत।

 

 

यसरी लागेको लत छुटाउन कठिन हुन्छ तर असम्भव हुँदैन। लत केवल दिमागले नियमित गर्ने कार्य दोहोर्याउन बाध्य बनाएको प्रक्रिया मात्र हो। दिमागमा अन्य तरिकाले डोपामिन पैदा गराइ लागेको लत कम गर्न सकिन्छ।

* चुरोट पिउन नहुने ४० कारण:
१. विश्वमा चुरोट सेवन गर्नेहरूमध्ये आधाको अकालमै मृत्यु हुन्छ।
२. ढाड दुख्नुको प्रमुख कारण चुरोट सेवन पनि हो।
३. चुरोट सेवनले बुढोपन छिटो गराउँछ।

४. अमेरिकामा प्रत्येक पाँच मिनेटमा एक जनाको चुरोट सेवनका कारण मृत्यु हुन्छ।
५. चुरोट सेवन गर्ने मानिसमा छालाको समस्या हुन्छ। यिनीहरूको छाला पहेँलो, फुस्रो र खुम्चिएको हुन्छ। छालामा रगत नपुगेर यो तन्किने सम्भावना हुन्छ।

६. चुरोट सेवनले शरीरमा भएको भिटामिन ‘सी’ ३० प्रतिशतले घटाउँछ।
७. चुरोट सेवनले आन्द्रामा हानि गर्छ।
८. निकोटिनले रगतमा कोलेस्ट्रोलको मात्रा बढाउँछ।

९. चुरोट सेवनले दाँत र गिजा बिगार्नुका साथै मुखको अल्सर हुन्छ।
१०. चुरोट सेवन गर्नेहरूलाई डिमेन्सिया हुने सम्भावना दोब्बर हुन्छ।
११. चुरोट सेवनले मोतिबिन्दु हुन सक्छ।

१२. सुर्तीमा ६ हजारजति केमिकल हुन्छन्, जसमा साइनाइड, बुटेन र कार्वनमोनोअक्साइड जस्ता हानिकारक केमिकल नि हुन्छन्।
१३. चुरोट सेवनले स्ट्रोक हुने सम्भावना ६ गुणा बढी हुन्छ।
१४. गर्भावस्थाका बेला चुरोट सेवनले बर्सेनी पाँच हजार भ्रुणको मृत्यु हुन्छ। कम तौल र वौद्धिक विकस नभएका बच्चाहरूको पनि जन्म हुन्छ।

१५. चुरोट सेवन गर्ने महिलामा महिनावारी छिटो रोकिने सम्भावना हुन्छ।
१६. शरीरको सबै भागमा चुरोटले असर गर्छ, जसमा मुटु र भास्कुलर सिस्टम पनि पर्छ।
१७. चुरोटले शरीरको रोगसँग लड्ने क्षमता पनि घटाउँछ।

१८. चुरोटले मधुमेहको सम्भावना बढाउँछ।
१९. चुरोट सेवनले व्यायम गर्ने क्षमतामा ह्रास ल्याउँछ।
२०ं. चुरोट सेवनले निमोनिया हुने सम्भावना बढाउँछ।
२१. चुरोट सेवन गर्ने ८७ प्रतिशत मानिसको मृत्यु फोक्सोको क्यान्सरका कारण हुन्छ।

२२. चुरोट सेवनले महिलामा बाँझोपनको समस्या दोब्बर हुन्छ।
२३. चुरोट सेवनले हड्डी कमजोर बनाउँछ।
२४. चुरोट सेवनले आर्थिक भार थप्छ।
२५. हेरोइन र रक्सीभन्दा पनि निकोटिनको लत कडा हुन्छ।

२६. चुरोट सेवनले बढी तनाब र ‘डिप्रेसन’ हुने सम्भावना बढाउँछ।
२७. शरीरमा भएको एन्टिअक्सिडेन्ट पनि चुरोट सेवनले घटाँउछ।
२८. चुरोट सेवनले उच्च रक्तचाप हुन्छ। जसले गर्दा स्ट्रोक र हृदयघातको सम्भावना बढी हुन्छ।

२९. चुरोट छोड्नाले दुईदेखि चार वर्षभित्र स्ट्रोक र हृदयघातको सम्भावना न्यून हुन्छ।
३०. चुरोटले लिङ्गको नशा कडा हुन्छ, उत्तेजना पनि कम हुन्छ।
३१. चुरोट सेवनले श्रवण श्क्तिमा असर गर्छ।

३२. चुरोट सेवनले मुख गन्हाउने र गिजाको रोग लाग्छ। दाँत नि छिटो झर्न सक्छ।
३३. बच्चालाई हुने क्यान्सरमा १५ प्रतिशत आमाले सेवन गरेको चुरोट नै मुख्य कारण हो।
३४. चुरोट सेवनले कोरोनरी मुटु रोग हुन्छ।

३५. चुरोट छोडेको १० वा १५ वर्षभित्र यसका कारण मृत्यु हुने सम्भावना पूरै घटेर जान्छ।
३६. चुरोट सेवनले थकान र टाउको दुखाइ बढ्छ।
३७. चुरोट सेवनले नै ८० प्रतिशत जति स्वासप्रस्वासको रोग हुन्छ।

३८. चुरोट सेवनले तपाईंको सुँघ्न सक्ने र चाख्ने शक्ति पनि ह्रास भएर जान्छ।
३९. चुरोट सेवनले मानिसको सातदेखि आठ वर्षजति आयु घटाउँछ।
४०. बेलायतमा मात्र बर्सेनी एक लाख १४ हजार मनिसको मृत्यु चुरोट सेवनका कारण हुन्छ।

* कसरी छुटाउन सकिन्छ ?

१. चुरोट छोडेकाको संगत गर्नुहोस्
दैनिक लाखौ मानिले चुरोटको लत छुटाउँछन्, तपाइ पनि तिनै मानिससंग मिसिन सक्नुहुन्छ। चुरोट छोडेका संग लत छुटाउने बारे अनुभव हुन्छ जसले तपाइको लत छुटाउन मद्धत गर्छ।

२. लेख्ने गर्नुस्
किन चुरोट छोड्न चाहनुहुन्छ लेख्ने बानी गर्नुहोस्, चुरोटका वेफाइदा अनि तपाइमा देखिएको असर लेख्ने गर्नुहोस्। यसो गर्दा तपाईको दिमागले लत छुटाउने तर्फ ज्यादा ध्यान दिने गर्छ।

३. छोड्ने मिति तोक्नुहोस्
चुरोट कहिले सम्म छोडिसक्नु हुन्छ? मिति तोक्नुहोस् अनि परिवार वा साथीभाइ लाई पनि भन्ने गर्नुहोस्।

४. हरेस नखआनुस्
लत छोड्न निकै गाह्रो हुन्छ। निकोटिन निकै एडिक्टिभ हुन्छ। लत छोड्ने क्रममा कहिले चुरोट खाउँ खाउँ लाग्न हुन्छ, कहिले तपाइको मुडमा नै नकारात्मक असर पर्न सक्छ। तर ती सबैको लागि तयार रहि हेरस नखाइ छोड्न तिर बल गर्नुपर्छ।

५. कारण पत्ता लगाउनुहोस्
के कारणले, कुन बेला, कस्तो अवस्थामा चुरोट पिउने गर्नुहुन्छ? कापीमा टिप्ने गर्नुहोस्।

६. तरिका परिवर्तन गर्नुहोस्
कारण पत्ता लगाएपछि आफ्नो जीवनशैली वा कार्यशैली परिवर्तन गर्नुहोस्। चुरोट पिउने अवस्था थाहा पाएपछि ती अवस्था आउन नदिन पहिल्यै सजग बन्न सकिन्छ।

७ चुरोट कहिल्यै नखाएकाको संगत गर्नुहोस्
चुरोट नखाने साथी भाइसंग संगत गर्नुहोस् अनि आफुले चुरोट छाड्न लागेको बताउनुहोस्। साथीहरुलाई चुरोट छोडाउन आफुलाई सहयोग गर्न भन्नुहोस्।

८. चुरोट छोड्नुको फाइदा याद गर्नुस्
चुरोट खाइरहँदा यसले पारेको असर सुरुसुरुमा देखिने गर्दैन। तर विस्तारै देखिदैँ जाने असर अन्त्यमा ज्यानमार ठहरिन्छ। प्रत्येक दिन चुरोट खान कम गर्दा स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ। पुरै छोड्दा चुरोटले शरिरमा गरेको भयानक असर विस्तारै कम हुदैँ जाने हुन्छ।

माथीका यी प्रक्रिया निरन्तर गर्नुहोस्, प्रयाग गरे नै सफल हुने हो। चुरोट छोडौं, आफु अनि आफ्ना वरपरकाको स्वास्थ्य बचाऔँ।